Astronomiczna Liga Zadaniowa

Zestawy zadań -- Klasyfikacja Generalna -- Zasady zabawy

Obecny zestaw zadań:

Zestaw 3.

1. [Eksploracja] W ciągu ostatnich 60 lat Ludzkość aktywnie bada Układ Słoneczny wysyłając swoje maszyny na inne ciała niebieskie. Wymień wszystkie ciała niebieskie, na powierzchni których obecnie można znaleźć elementy lub szczątki ziemskiej technologii (nie licząc samej Ziemi). [max 3 pkt]

2. [Układ Słoneczny] Jakie warunki musi spełnić ciało niebieskie, żeby wpisało się w obecną definicję planety? [max 2 pkt]

3. [Kosmologia] Stała Hubble'a mówi, z jaką prędkością narasta ilość przestrzeni pomiędzy dwoma oddalonymi od siebie punktami. Jej wartość wynosi około 67 km na sekundę na megaparsek. Oznacza to, że w każdej sekundzie pomiędzy dwoma punktami oddalonymi o jeden megaparsek, przyrasta 67 kilometrów przestrzeni. Innymi słowy, dwa obiekty oddalone od siebie o jeden megaparsek będą odciągane od siebie wzajemnie z prędkością 67 km na sekundę wyłącznie z powodu ekspansji przestrzeni między nimi. W jakiej odległości powinny znajdować się dwa ciała, żeby ekspansja przestrzeni spowodowała oddalanie się tych ciał od siebie z prędkością równą prędkości światła? Przyjmij, że prędkość światła to 300 000 km/s, jeden megaparsek to milion parseków, a jeden parsek to 3,26 roku świetlnego. Wynik podaj w latach świetlnych. Skomentuj, czy ta wielkość wydaje się czemuś podobna. [max 2 pkt]

4. [Wszechświat] "Dlaczego niebo nocą jest czarne?" - czyli opisz, na czym polegał tzw. Paradoks Olbersa i co miał udowadniać. [max 3 pkt]

5. [Zadanie praktyczne] Wybitny astronom, Pan Achiewicz, przepytywał studenta podczas egzaminu z Podstaw Astronomii. Egzamin odbywał się u niego w gabinecie. W pewnym momencie do gabinetu wszedł profesor Stafylin, niasąc ze sobą duży i ciężki obiektyw jednego z naprawianych teleskopów. Stafylin doniósł ciężar na biurko i stęknął: - "Trzeba coś wymyśleć, żeby te rzeczy były kiedyś lżejsze!" Pan Achiewicz, zirytowany przerwą w egzaminie, bąknął tylko pod nosem, wyrażając zwyczajowo akademickie podejście do praktycznych zagadnień: - "Zrób tak, żeby Ziemia kręciła się szybciej, to siła odśrodkowa skompensuje ci grawitację" - "Niby do jakiej prędkości miałbym rozkręcić całą planetę, żeby ten obiektyw nic nie ważył?" - spytał bez większej refleksji zmachany profesor. Rozgorzała głośna dyskusja, która szybko zmieniła się w kłótnię. Pan Achiewicz upierał się, że: "wystarczy przyrównać siłę grawitacji Ziemi do siły odśrodkowej i stąd, explicite, mój drogi Stafylinie, dostaniesz prędkość liniową na równiku, której poszukujesz". Michał Stafylin, specjalista od asteroid, stwierdził, że "o wiele łatwiej będzie policzyć, jak najszybciej może kręcić się Ziemia, zanim zacznie się rozpadać, bo jej rozpadanie się będzie spowodowane właśnie siłą odśrodkową! Najkrótszy okres rotacji dla asteroid, zanim zacznie się taka rozpadać, to 3,3 godziny podzielone przez pierwiastek jej średniej gęstości. Na pewno to równanie mozna użyć w przypadku Ziemi. Podzielisz długość równika przez wyliczoną liczbę godzin i masz wynik! Ale po co ja ci to mówię, miły Achiewiczu, przecież to jest trywialne!" Wtem, obaj profesorowie zdali sobie sprawę, że w gabinecie brakuje studenta. Obydwaj zauważyli też małą kartkę leżącą na biurku przy którym siedział jeszcze niedawno student. Nie było żadnych obliczeń, a jedynie trzy słowa, po przeczytaniu których zarówno Achiewicz, jak i Stafylin w zażenowaniu zamilkli. Stafylin cichaczem wyszedł z gabinetu, a Pan Achiewicz bez słowa sięgnął po protokół i wpisał studentowi ocenę 5.0 z egzaminu. Wylicz prędkość, jaką Ziemia musiałaby mieć na równiku, żeby ważone tam przedmiony nic nie ważyły. Wykonaj to zadanie: - metodą Pana Achiewicza [max 1.5 pkt] - metodą Michała Stafylina [max 1.5 pkt] -i zgadnij, jakie trzy słowa zostały napisane przez studenta na kartce [max 2 pkt]

Termin nadsyłania odpowiedzi: poniedziałek, 17 sierpnia 2020, 23:59 CEST




Zestaw 2.

1. Meteory to zjawiska atmosferyczne będące świeceniem gazów i plazmy na skutek przejścia meteoroidu przez atmosferę. Jaki mechanizm jest przyczyną tego świecenia? Opisz go własnymi słowami. [max 3 pkt]

2. Kometa F3 Neowise od niedawna jest wyraźnie zielono-niebieska. Wskaż prawdopodobny powód zmiany barwy komety z białawego na zielono-niebieski. [max 2 pkt]

3. Opisz pokrótce eksperyment Ole Roemera. Co ten eksperyment miał udowodnić? [max 3 pkt]

4. Są dwa teleskopy: Luneta (prosty refraktor typu Galileusza) oraz teleskop o budowie Newtona. Obydwa teleskopy mają te same apertury, te same ogniskowe i te same okulary. Który z tych teleskopów dostarczy więcej światła do oka obserwatora? Uzasadnij swoją odpowiedź. [max 3 pkt]

5. [Zadanie praktyczne] Pan Achiewicz, zapalony obserwator, zapragnął iście astronomicznych wakacji. Zaplanował miejsca i czasy czterech urlopów tak, żeby mógł zaobserwować przejście wybranych, bardzo jasnych gwiazd dokładnie przez zenit. I tak, czas równonocy wiosennej Pan Achiewicz spędził na plaży w Rozewiu, na czas przesilenia letniego pojechał do lasu Pałeckiego pod Lubartowem, równonoc jesienną spędził biwakując na południowym krańcu Połoniny Caryńskiej, a przesilenie zimowe przesiedział popijając gorące herbaty z miodem u znajomego w Anielinie pod Okonkiem. W każdym z tych miejsc obserwował przejście innej, jasnej gwiazdy przez zenit. Jakie cztery jasne gwiazdy zaobserwował Pan Achiewicz? Przyjmij, że obserwacje były wykonane gołym okiem, a gwiazdy w trakcie górowania były nie dalej niż kilka minut łuku od zenitu. [max 4 pkt]

Termin nadsyłania odpowiedzi: poniedziałek, 10 sierpnia 2020, 23:59 CEST




Zestaw 1.
1. Słońce - "płonąca kula gazowa oddalona o miliony mil". Źródłem energii naszej gwiazdy dziennej jest zamiana wodoru w hel, w trakcie której część materii jest zmieniana w energię. Znając jasność Słońca, wylicz, ile kg materii wyświeca i traci ono w ciągu jednej sekundy. Porównaj wynik z utratą masy przez Słońce w drodze wywiewania swojej materii w wietrze słonecznym (milion ton na sekundę). [max 3 pkt]

2. Bardzo masywna gwiazda w trakcie ciągłej obserwacji zaczęła przechodzić stadium supernowej. Zakładając, że dysponujemy absolutnie doskonałymi odbiornikami, w jakiej kolejności zaobserwujemy informację o tym wydarzeniu? Odbiorniki do dyspozycji odbierają: 1) fotony (światło) 2) fale grawitacyjne, 3) neutrina. [max 2 pkt]

3. Paweł i Gaweł założyli się, który z nich pierwszy zaobserwuje wschód Słońca w Krakowie w dniu równonocy jesiennej. Paweł pojechał do Obserwatorium Astronomicznego UJ i czekał na wschód Słońca na tarasie Fortu. Gaweł, który mieszka w Nowej Hucie, wybrał się na kopiec Wandy, na szczycie którego czekał na wschód. Zakładając, że obydwa punkty obserwacyjne są na tej samej wysokości nad poziomem morza oraz posiadają czysty, równy horyzont, ustal, który z nich zobaczy Słońce wyłaniające się znad horyzontu jako pierwszy. O ile wcześniej jeden z nich zaobserwuje Słońce? Wynik podaj w sekundach. [max 3 pkt]

4. Które z wymienionych gwiazdozbiorów istnieją i są widoczne na polskim niebie? Smok, Pompa, Wilk, Ryba Południowa, Mały Wóz, Delfin, Źrebię, Góra Stołowa, Wąż Wodny, Plejady [max 3 pkt]

5. [Zadanie praktyczne] Saturn i Jowisz są obecnie bardzo blisko siebie na niebie. Za niedługo odległość między nimi na niebie będzie mniejsza niż odległość między księżycami Jowisza. Podaj najbliższą datę, kiedy te dwie planety będą tak blisko siebie na polskim niebie. Możesz pomylić się o jeden dzień. Jakie inne wydarzenie astronomiczne ma miejsce w tym samym czasie? [max 4 pkt]

Termin nadsyłania odpowiedzi: poniedziałek, 3 sierpnia 2020, 23:59 CEST




Klasyfikacja generalna:
Nick Z1 Z2 Z3 Z4 Z5 Z6 Z7 Z8 Suma
krawat 15 - - - - - - - 15
goodOldSaracen 15 - - - - - - - 15
namrab 15 - - - - - - - 15
Rancor 13 - - - - - - - 13
kiwacek 12 - - - - - - - 12
kosmitka 12 - - - - - - - 12
trueman 11 - - - - - - - 11
AdamT 6 - - - - - - - 6
Agatha 5 - - - - - - - 5




Zasady zabawy:
- Publikacja pierwszego zestawu: 28 lipca
- Publikacja ostatniego zestawu: 8 września
- Publikacja zadań w każdy wtorek.
- Czas na wysłanie odpowiedzi: jeden tydzień, tj. do 23:59 polskiego czasu w poniedziałek
- Do zabawy można dołączyć w dowolnym momencie
- Udział w zabawie jest bezpłatny
- Odpowiedzi proszę wysyłać pod adres: kosmoliga@gmail.com
- W celu ochrony danych osobowych, proszę wybrać sobie pseudonim, pod którym publikowana będzie liczba punktów w klasyfikacji generalnej.
- Nagrodą za wygranie Wakacyjnej Ligi Zadaniowej jest książeczka "O kometach i meteorach" Konrada Rudnickiego, 1955, która pochodzi z moich prywatnych zbiorów.